Tarih & Güvenlik

5 Kasım Ne Günü? Guy Fawkes Günü ve X-ray'in Keşfi Arifesi

5 Kasım, yılın 309. günüdür (artık yıllarda 310.). 1605'te Guy Fawkes ve arkadaşları İngiliz Parlamentosu'nu havaya uçurmayı planladı; komplo son anda engellendi. BM bu günü aynı zamanda Dünya Tsunami Farkındalık Günü olarak belirledi.

5 Kasım Hakkında

5 Kasım, Gregoryen takvimine göre yılın 309. günüdür (artık yıllarda 310.). Yıl sonuna 56 gün kalır. Tarihin en bilinen komplolarından birinin eşiğe gelip durduğu ve bugün hâlâ havai fişeklerle anılan bu gün; direniş sembolizmi açısından kendine özgü bir anlam taşıyor.

5 Kasım’in Önemi

Barut Komplosu (1605)

5 Kasım 1605 gecesi, İngiliz yetkilileri Westminster Sarayı’nın bodrum katını aradıklarında Guy Fawkes’ı 36 fıçı barut ve tutuşturucu malzemeyle buldular. Komplo; Protestan İngiliz yönetimini devirmeyi ve Kral I. James’i ortadan kaldırmayı hedefliyordu.

Komployu bir mektupla ihbar ettiği düşünülen kişi, diğer komplocularla bağlantılı birisiydi. Fawkes ardından sorgulanarak diğer isimleri verdi; tüm komplocular idam edildi.

Her yıl 5 Kasım’da İngiltere’de ateş yakılır, havai fişek gösterileri düzenlenir ve Guy Fawkes heykeli ateşe verilir. Bu kutlama; hem Kral’ın kurtuluşunu kutlamak hem de komploya atıfta bulunmak gibi çelişkili bir tarihe sahiptir.

Dünya Tsunami Farkındalık Günü

BM’nin bu günü Dünya Tsunami Farkındalık Günü olarak seçmesi rastlantısal değil; 26 Aralık 2004 Hint Okyanusu tsunamisinin acı anısına yapılan göndermeyle bağlantılıdır. Erken uyarı sistemleri, tahliye planları ve kıyı yapılaşma kuralları; tsunami kayıplarını ciddi ölçüde azaltabilmektedir.

notifications

Bu günü e-posta ile al

Her yıl 5 Kasım geldiğinde hatırlatalım.

Tarihte Bugün

  • 1605Barut Komplosu engellendi: Guy Fawkes, Westminster Sarayı'nın bodrum katındaki fıçı barut deposunda yakalandı.
  • 1872Susan B. Anthony, kadınların oy kullanamadığı dönemde New York'ta oy kullanmayı denedi ve tutuklandı.
  • 1955İngiltere'de ölüm cezası geçici olarak kaldırıldı.
  • 2009BM Genel Kurulu, 5 Kasım'ı Dünya Tsunami Farkındalık Günü ilan etti.

Bu Güne Özel Bebek İsimleri

5 Kasım Akrep burcuna denk gelir. İsyan, direniş ve farkındalığı simgeleyen isimler:

  • GuyErkek

    Rehber; önder.

    Fransızca

  • DirenişUnisex

    Boyun eğmeme; itiraz.

    Türkçe

  • SusanKız

    Nilüfer; zarif çiçek.

    İbranice

  • DalgaKız

    Su dalgası; güç.

    Türkçe

  • ÖzgürUnisex

    Bağımsız; serbest.

    Türkçe

  • UyarıUnisex

    İhtar; önceden bildirme.

    Türkçe

Sık Sorulan Sorular

5 Kasım ne günü?add

5 Kasım 1605'te Guy Fawkes, İngiltere Parlamentosu'nu barut fıçılarıyla havaya uçurma girişiminde son anda yakalandı. Bu tarih, İngiltere'de 'Bonfire Night' ya da 'Guy Fawkes Night' olarak havai fişeklerle kutlanmaya devam etmektedir. BM ayrıca bu günü Dünya Tsunami Farkındalık Günü olarak belirledi.

5 Kasım yılın kaçıncı günü?add

5 Kasım, yılın 309. günüdür. Artık yıllarda 310. güne denk gelir. Yıl sonuna 56 gün kalır.

Guy Fawkes kimdi ve neden önemli?add

Guy Fawkes, 1605 yılında İngiltere Parlamentosu'nu yerle bir etmeyi ve Kral I. James ile Protestan yönetimi devirmeyi planlayan Katolik komploculardan biriydi. Plan son anda ihbar edildi; Fawkes bodrum katında 36 fıçı barutla yakalandı, ardından işkence görerek itirafta bulundu ve idam edildi. 20. yüzyılda 'V for Vendetta' grafik romanı ve filmi sayesinde Fawkes'ın maskesi, otoriter güce karşı direniş sembolüne dönüştü; Anonymous gibi gruplar tarafından kullanılmaya başlandı.